BARTER SİSTEMİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ
Alıcılar Hesabı (120'li hesaplar)
Üye Firmalar "Barterlı İşlemler Hesabı" adında bir cari hesap açarlar.
Barter sistemi ile işlem yaptıklarında alacakları ve borçları "Barterlı
İşlemler Hesabı" nda takip ederler. Barter'lı İşlemler Hesabı 120'li
Hesaplar içerisinde bir açık hesaptır. Ürün satan firma alacak
hesabını, bir başka zaman barter sisteminden mal ve hizmet satın alarak
kapatır.
Aynı şekilde
barter sisteminden mal veya hizmet satın alan üye de borç hesabını, bir
başka zaman barter sistemi ile ürün sattığında kapatır.
1. Verilen Teminatların İşlenmesi
ARTS ANATOLIA BARTER
ile karşılıklı sözleşme yapıldığı zaman, firmalardan alınan teminat
karşılığı barter hesaplarında limit açılmaktadır. Teminat vermeyen
müşteriler de satış yaptıktan sonra işlem yapabilirler
108 Hazır Değerler XXXX
226Verilen Teminatlar XXXX
2. Ticari Mal Satışları
Üye barter sistemi ile mal veya hizmet sattığında, sattığı mal veya
hizmet karşılığı " Barterlı İşlemler Hesabı"nı borçlandırır. Satışlar
Hesabı'na alacak kaydeder.Barter işlem dekontları KDV dahil olarak
toplam fatura tutarı üzerinden kesilir. Faturalar açık olarak tanzim
edilir.
120 Barterlı İşlemler Hesabı XXXX
391 Hesaplanan KDV XXXX
600 Satışlar XXXX
3. Ticari Mal Alışları
Üye barter sistemi ile mal satın aldığında, aldığı mal bedeli karşılığı " Barterlı İşlemler Hesabı"nı alacaklandırır.
(Komisyon giderini de sistemden alacağından düşerek ödemiştir.)
153 Ticari Mallar XXXX
191 İndirilecek KDV XXXX
320 Satıcılar XXXX
4. Hizmet ve Sarf Malzemesi Alışları
Üye barter sistemi ile sarf malzemesi veya hizmet satın aldığında,
aldığı sarf malzemesi veya hizmet bedeli karşılığı " Barterlı İşlemler
Hesabı"nı alacaklandırır. (Komisyon giderini de sistemden alacağından
düşerek ödemiştir.)
740-760-770 Giderler XXXX
191 İndirilecek KDV XXXX
320 Satıcılar XXXX
5. Barter Tahsilatlar (Firmanız Barter Dekontu Aldığında)
108 Hazır Değerler XXXX
120 Barterlı İşlemler Hesabı XXXX
6. Barter Ödemeler (Firmanız Barter Dekontu Verdiğinde)
320 Satıcılar XXXX
108 Hazır Değerler XXXX
7. Barter Komisyonlarının İşlenmesi
653-740-760-770 Giderle r XXXX
191 İndirilecek Kdv XXXX
320 Satıcılar XXXX
8. Alacak ve Borç Hesapları'nın Kapatılması
Barter işlemi yapan firma, borçlu ise ya sisteme mal satar veya günü
gelince borcunu Euro karşılığı nakit öder. Ortaya çıkan kur farkını ise
"Finansman Gideri" olarak kaydeder. Satıcı ise 'Kur Farkı Geliri'
olarak kaydeder.
Barter işlemi yapan firma, borçlu ise ya sisteme mal satar veya günü
gelince borcunu Euro karşılığı nakit öder. Ortaya çıkan kur farkını ise
"Finansman Gideri" olarak kaydeder. Satıcı ise 'Kur Farkı Geliri' olarak kaydeder.
9. Firma Sistemden Mal Alıp, On iki Ay Sonra Ödemeyi Barter Şirketine Nakit Olarak Yaptığında İşlemin Muhasebeleştirilmesi
Sistem üyesi bir firma barter ile mal almış, ancak on iki aylık süre
içerisinde borcunun karşılığını kendi malı ile ödeyememiş, sürenin
bitiminde cari EURO üzerinden ödemesini peşin olarak Barter şirketine
ödemiştir. Mal alan şirket borcunu sisteme 12 ay sonra EURO cinsinden
ödemiştir.
120 Barterlı işlemler hesabı XXXX
780 Finansman Giderleri XXXX
100 Kasa Hesabı XXXX
BARTER ŞİRKETİNİN FİNANS KANUNLARINDAKİ YERİ
Bugün barter şirketleri ticaret mevzuatına göre adi şirketler olarak kurulmakta ve çalışmaktadırlar.
Barter ticaret, çalışma şartları üyelik sözleşmesi ile belirlenmiş;
firmaların bir sene için üye olarak çalıştığı sistemin adıdır.
Sisteme üye olan firma nakit ödemeden sistem üyesi bir firmadan mal
veya hizmet almakta, mal aldığı firmaya değil de barter sistemine
borçlanmaktadır. Borcunu oniki aylık sürede mal aldığı firmaya değil de
sistem üyesi bir başka firmaya ürünü ile ödemektedir. İlgili sürede
borcunu ürünü ile ödeme yapamaz ise % 0 vade farkı ile sisteme nakit
olarak ödemektedir.
Satıcı firma ise nakit veya vadeli fiziki anlamda para almadan ürününü
satmakta, karşılığında malını alandan değil de barter sisteminden
alacaklı olmaktadır. Alacağını ise mal sattığı firmadan değil; sistem
üyesi başka firmalardan mal ve ya hizmet alarak tahsil etmektedir.
BARTER FİRMASINDA GERÇEKLEŞEN ÖRNEK İŞLEMLER
Örnek 1 :
X Televizyon Firması, Y Organizasyon Firmasından 10/10/2004 tarihinde
12 Bin EURO değerinde Yemek Organizasyonu Hizmeti almıştır.
X Televizyon Firması ve Y Organizasyon Firması barter sisteminin
üyeleridir. Hizmet ile ilgili fiyat, kalite, miktar ve teslimat şekli
görüşmelerini karşılıklı yapmışlar ve alışveriş konusunda
anlaşmışlardır. Ödemenin %100 barter ile yapılacağı konusunda da
anlaşmışlardır. X Televizyon Firması , Y Organizasyon Firmasından 12
bin EURO luk hizmet almış, karşılığında hiç ödeme yapmamıştır. X
Televizyon Firması 10/10/2004 itibariyle barter sistemine 12 bin Euro
borçlanmıştır. Y Organizasyon Firması ise aynı tarih itibariyle barter
sisteminden alacaklı olmuştur.
10/10/2004 tarihi itibariyle bu işlemin anlamı ;
X Televizyon Firması 12 bin EURO değerinde oniki(12) ay vade ile kredili alışveriş yapmıştır.
- Ürünü kimden almıştır? Y Organizasyon Firmasından. Ödemeyi oniki (12) ay içerisinde ürünü ile yapacaktır.
- Ödemeyi kime yapacaktır? Barter sistemine (sistem üyesi herhangi bir firmaya satış yaparak) yapacaktır.
Y Organizasyon Firması 12 bin EURO luk kredili mal satmıştır.
- Kime satmıştır? X Televizyon Firmasına.
- Ödemeyi kimden alacaktır? Barter sisteminden.
- Ne olarak alacaktır? Mal veya hizmet olarak alacaktır.
- Ne zaman alacaktır? İhtiyacı olan bir mal veya hizmeti barter sisteminde bulduğu zaman alacaktır.
2 :
A İnşaat Firması, 15/10/2004 de C PVC Firmasından 45 bin EURO ve D
Elektrik Firmasından 30 bin EURO değerindeki mal ve hizmetleri barter
sistemi ile satın almıştır.
C PVC Firması 45 bin EURO ve D Elektrik Firması 30 bin EURO barter
sisteminden alacaklı pozisyona geçmişlerdir. A İnşaat Firması ise
barter sistemine 75 bin EURO borçlanmıştır.
Örnek 3 : C PVC Firması ise sisteme daire ve asansör kabini taleplerini bildirmiştir.
Sistemden
45 bin EURO alacaklı olan C PVC firmasına, A İnşaat Firmasının sisteme
sunmuş olduğu daire ile ilgili bilgiler aktarılarak karşılıklı olarak
anlaşmaya varmaları sağlanmıştır. C PVC firması sistemden 35 bin EURO
değerinde daire alarak, sistemden alacak bakiyesini 10 bin EURO ya, A
İnşaat firması da sistemde 75 bin EURO olan borcunu kendi ürünü ile
ödeyerek 45 bin EURO ya düşürmüştür.
Örnek 4 : D Elektrik Firması 17/10/2004 Tarihinde E Çelik Kapı Firmasından 150 Adet Çelik Kapı almıştır.
D Elektrik Firması ve E Çelik Kapı Firması barter sisteminin
üyeleridir. Hizmet ile ilgili fiyat, kalite, miktar ve teslimat şekli
görüşmelerini karşılıklı yapmışlar ve alışveriş konusunda
anlaşmışlardır. Ödemenin %100 barter ile yapılacağı konusunda da
anlaşmışlardır. D Elektrik Firması , E Çelik Kapı Firmasından 50 bin
EURO luk mal almış, sisteme 5 bin EURO borçlanmıştır. D Elektrik
Firması 17/10/2004 itibariyle barter sistemine 5 bin EURO borçlu, E
Çelik Kapı Firması ise aynı tarih itibariyle barter sisteminden 40 bin
EURO alacaklı olmuştur.
ARTS Anatolia Barter Şirketinin İşlemlerde Fonksiyonu
ARTS Anatolia Barter
şirketi birbirleri ile barter sisteminde alışveriş yapan firmaların
cari hesaplarını tutan, üyelerin vekaletlerine dayanarak borçlu
firmaların borçlarını ödemelerini sağlayan, satıcı firmaların
alacaklarını ürünle tahsil etmelerini organize eden, sistemdeki ürün ve
firma portföyü ile ilgili üyelere doğru bilgi veren bir aracı kurumdur.
Barter üyelik sözleşmesi üye firmalar ile barter şirketi arasında bir
vekalet sözleşmesidir. Üye bütün firmaların arzları ile oluşturdukları
mal ve hizmet havuzunun üye firmalar tarafından barter sistemi ile
kullanılmasını sağlamak konusunda barter şirketine verdikleri yetkiyi
gösterir.
Barter
şirketi üyelik sözleşmesinde belirtilen şartları sağlamakla yükümlüdür.
Bir firmanın barter sistemine üye olup olmamasına karar verirken
üyelerin kendisine verdiği yetkiye dayanarak değerlendirme yapar. Yine
bir firmanın hangi şartlarda sistemden kredi kullanabileceğine barter
şirketi karar vermektedir. Borçlu firma borcunu on iki ayda
ödemediğinde ilgili kanuni işlemleri de barter şirketi yapmaktadır.